به گزارش “جواننگار” سال ۱۲۸۷، آغازگر فصلی نو در حیات سیاسی و اقتصادی کشور ایران بهحساب میآید، در این سال دکل حفاری مستقر در چاه شماره یک مسجدسلیمان، در منطقه نفتون به نفت رسید.
این کشف بزرگ که اولین اکتشاف نفت در خاورمیانه به شمار میآید، بهعنوان سر آغازی برای تاریخ صنعت نفت در یک قرن گذشته است.
ویلیام ناکسی دارسی، نخستین فردی بود که با روشهای جدید روز و دستگاههای حفاری مکانیکی در ایران به اکتشاف نفت و حفر چاه پرداخت. او ابتدا گروهی فنی را به سرپرستی زمینشناسی به نام برلز به ایران اعزام کرد.
این گروه، پس از بررسیهای زمینشناسی، گزارش رضایتبخشی ارائه داد و احتمال وجود نفت را در حوالی قصرشیرین و شوشتر زیاد و در دیگر نقاط امیدوارکننده دانست. پس از دریافت این گزارش، دارسی نمایندهای به نام ماریوت را در سال ۱۹۰۱ به ایران فرستاد.
حفاری اولین چاه در محلی به نام چاه سرخ، در شمال غرب قصرشیرین آغاز شد.
کار حفاری به علت نبود راه و ناامنی بهکندی پیش میرفت تا آن که در تابستان ۱۹۰۳ در عمق ۵۰۷ متری به گاز و مقدار اندکی نفت رسید. چاه دوم هم در همین ناحیه در عمقی مشابه به نفت رسید. بهرهدهی این چاه در حدود ۱۷۵ بشکه در روز بود.
در نیمه اول سال ۱۹۰۸ این شرکت دستور توقف عملیات را میدهند، ولی مسئول عملیات مهندسی به نام دینولدز که باتوجهبه اطلاعاتی که در محل به دست آورده بود، چند روزی از اجرای دستور توقف خودداری کرد و به حفاری ادامه داد.
سرانجام در همان سال در عمق ۳۶۰ متر به نفت رسیدند، دومین چاه نیز در این منطقه در عمق ۳۰۷ متر به چاه رسید و با به نفت رسیدن این دو چاه، وجود نفت به مقدار زیاد در ایران به اثبات رسید و بدین ترتیب ایران بهعنوان اولین دارنده ذخایر نفت خاورمیانه موردتوجه قرار گرفت.
پس از کشف نفت در ایران در سال ۱۹۰۹ شرکت نفت ایران و انگلیس تشکیل شد.
از سال ۱۹۰۸ تا سال ۱۹۲۸ تمام نفت تولیدی ایران از میدان نفتی مسجدسلیمان استخراج میشد. بااینوجود به دلیل مطالعات انجام شده و اثبات این مدعا که بیشتر مناطق جغرافیایی ایران دارای نفت است، اکتشافات ادامه یافت.
در ادامه این اکتشافات در سال ۱۹۲۸ میدان نفتی هفتکل و بهتدریج در سال ۱۹۳۰ میدان نفتی گچساران، در سال ۱۹۳۶ میدان نفتی آغاجاری و در سال ۱۹۳۸ میدانهای نفتی لالی و نفت سفید کشف شد.
در سال ۱۹۲۷ شرکت نفت انگلیس و عراق یک میدان نفتی با نام «میدان نفتخانه» را در عراق کشف کرد. نیمی از این میدان در خاک ایران قرار دارد که در حال حاضر نفتشهر نامیده میشود.
با کشف این هفت میدان نفتی، حوزه مورد قرارداد شرکت نفت سابق ایران و انگلیس بهصورت یکی از مناطق مهم نفتی جهان درآمد.
اکتشاف نفت در خلیجفارس نیز در اواخر دهه ۱۹۵۰ آغاز شد و در جریان آن اولین میدان نفتی به نام بهرگانسر در سال ۱۹۶۰ و پس از آن میدانهای دورود، سروش، سلمان، اسفندیار، فروزان، نوروز، رشادت، پارس شمالی، هندیجان و رسالت کشف شدند.
امور اکتشاف و استخراج شرکت ملی نفت ایران در سال ۱۳۴۷ میدان عظیم گازی خانگیران و در سال ۱۳۶۰ میدان گازی گنبدلی را به ترتیب در غرب و جنوب شهر سرخس کشف کرد.
در دهه ۶۰ به دلیلی همزمان با جنگ ایران و عراق، اکتشاف نفت با رکود نسبی همراه بود.
در سالهای اخیر نیز، آهنگ فعالیتهای اکتشافی بهتدریج سرعت گرفت و امکانات بیشتری به این بخش تخصیص داده شد.
از جمله مهمترین اکتشافات در سالهای اخیر، کشف میدان گازی پارس جنوبی است که بزرگترین میدان گازی کشف شده در جهان است.
انتهای خبر/
