به گزارش “جواننگار” حجتالاسلاموالمسلمین عباس اسکندری، مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم، در نشست خبری که امروز شنبه ۷ شهریورماه برگزار شد، با تبریک میلاد پیامبر اکرم (ص)، ولادت امام جعفر صادق (ع) و گرامیداشت هفته وحدت، بر ضرورت توجه جدیتر به ظرفیتهای وقف برای پاسخگویی به نیازهای امروز و آینده جامعه تأکید کرد.
وی با اشاره به تغییر زمان برگزاری هفته وقف اظهار کرد: در سالهای گذشته این هفته در روزهای پایانی ماه صفر و همزمان با ایام رحلت پیامبر اکرم (ص)، شهادت امام حسن مجتبی (ع) و شهادت امام رضا (ع) قرار داشت و همین موضوع شرایط تبیین و معرفی جایگاه وقف را دشوار میکرد.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم افزود: با طرح موضوع در شورایعالی انقلابفرهنگی، زمان هفته وقف از ایام رحلت پیامبر اکرم (ص) به ایام ولادت آن حضرت منتقل شد تا این مناسبت در کنار نام پیامبر گرامی اسلام (ص) که از نخستین واقفان اسلام به شمار میروند، قرار گیرد.
اسکندری با اشاره به پیشینه وقف در سیره پیامبر اکرم (ص) و اهلبیت (ع) گفت: سنت وقف از زمان پیامبر اسلام (ص) در جامعه اسلامی شکل گرفت و پس از آن نیز امیرالمؤمنین (ع)، حضرت فاطمه زهرا (س) و امام حسن مجتبی (ع) موقوفات متعددی برای خدمت به مردم ایجاد کردند.
وی ادامه داد: بخشی از موقوفات تاریخی برای رفع نیازهای عمومی، اطعام مسافران، حمایت از نیازمندان و ایجاد امکانات موردنیاز مردم اختصاص پیدا کرده بود و این مسئله نشان میدهد وقف از ابتدا باهدف خدمت عمومی و رفع مشکلات جامعه شکلگرفته است.
وقف؛ خدمتی بدون منت به مردم
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم با تأکید بر اینکه وقف نباید تنها به کمک به فقرا محدود شود، بیان کرد: اگرچه تعداد قابلتوجهی از موقوفات با نیت حمایت از فقرا و نیازمندان ایجاد شده است، اما حوزه وقف بسیار گستردهتر از این موضوع است.
اسکندری گفت: بیمارستان، دانشگاه، مدرسه، درمانگاه، راه و پل نیز میتوانند موضوع وقف باشند و در چنین مواردی همه مردم از برکات موقوفات بهرهمند میشوند.
وی تصریح کرد: خدمترسانی از محل موقوفات باید بدون منت باشد، چراکه مال موقوفه متعلق به واقف است و متولیان و دستاندرکاران تنها وظیفه دارند آن را مطابق نیت واقف و در چارچوب شرع و قانون در اختیار مردم قرار دهند.
اسکندری افزود: متولیان موقوفات مالک این اموال نیستند، بلکه واسطهای میان واقف و جامعه هستند و باید این امانت را با رعایت کامل موازین شرعی و قانونی مدیریت کنند.
همه مردم میتوانند واقف باشند
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم با بیان اینکه وقف مختص افراد ثروتمند نیست، اظهار کرد: اقشار مختلف جامعه میتوانند در این عرصه مشارکت کنند و حتی افرادی که از دارایی زیادی برخوردار نیستند، میتوانند با تجمیع سرمایههای خود یک موقوفه ایجاد کنند.
وی وقف مشارکتی را یکی از ظرفیتهای قابلتوسعه دانست و گفت: برای نمونه، ۱۰ یا ۱۵ نفر میتوانند سرمایههای خود را روی هم بگذارند و برای موضوع مشخصی وقف کنند. در این شیوه، نام واقفان، نیت وقف و نحوه هزینهکرد درآمد موقوفه از ابتدا مشخص خواهد بود.
ضرورت عبور از نگاه سنتی به وقف
اسکندری با تأکید بر لزوم بازنگری در شیوههای وقف عنوان کرد: اگر بخواهیم همچنان با نگاه سنتی به وقف و موقوفات عمل کنیم، نمیتوان انتظار داشت این سنت ارزشمند نقش مؤثری در حل مسائل جدید جامعه داشته باشد.
وی افزود: موضوعات وقف در هر دوره باید متناسب با نیازهای همان زمان تعریف شود. در گذشته، تأمین آب یکی از نیازهای اساسی مردم بود و به همین دلیل آبانبارهای بسیاری ساخته و وقف شد؛ در دورههای دیگر نیز مسجد، مدرسه، راه، پل، درمانگاه و بیمارستان متناسب با نیاز جامعه ایجاد شد.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم ادامه داد: امروز نیز باید نیازهای واقعی جامعه شناسایی و برای آنها وقف ایجاد شود. در شرایط کنونی، توسعه علم و تعمیق ایمان از جمله حوزههایی است که ظرفیت بالایی برای ورود فرهنگ وقف دارد.
وی نقش رسانهها و خبرنگاران را در معرفی نیازهای جدید وقف مهم دانست و گفت: رسانهها میتوانند با تبیین نیازهای جامعه، مردم را با موضوعات جدید وقف آشنا و زمینه مشارکت بیشتر خیران را فراهم کنند.
وقف برای علم و تعمیق ایمان
اسکندری با اشاره به اهمیت حمایت از فعالیتهای علمی و پژوهشی اظهار کرد: کشور برای ادامه مسیر پیشرفت و خودکفایی به سرمایهگذاری در حوزه علم، تحقیق و پژوهش نیاز دارد و وقف میتواند بخشی از این نیاز را تأمین کند.
وی افزود: همانگونه که جوانان و دانشمندان کشور در سالهای گذشته باتکیهبر توان داخلی مسیر پیشرفت را طی کردند، امروز نیز باید زمینه حمایت از پژوهشگران و فعالان علمی فراهم شود.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم همچنین تعمیق ایمان را یکی دیگر از نیازهای مهم جامعه دانست و گفت: حمایت از فعالیتهای فرهنگی و پژوهشی در حوزه معارف اسلامی، آشنایی جوانان با اسلام، احکام دینی و تقویت ارتباط با خداوند نیازمند سرمایهگذاری است و وقف میتواند در این مسیر نقشآفرین باشد.
اسکندری پیشنهاد ایجاد صندوقهای وقف با نیتهای مشخص در حوزه علم و ایمان را مطرح کرد و افزود: رسانهها، مسئولان، خیران و مردم میتوانند هرکدام به سهم خود در توسعه این نوع وقفها مشارکت داشته باشند.
بازگرداندن موقوفات خارجشده از چرخه وقف
وی در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت موقوفات در دوره پیش از انقلاب اسلامی اشاره کرد و گفت: متأسفانه در دورههایی به موقوفات کشور جفا شد و بخشی از آنها از چرخه وقف خارج شدند.
اسکندری افزود: در جریان طرح موسوم به اصلاحات ارضی نیز بخشی از اراضی موقوفه دچار آسیب شد و پس از پیروزی انقلاب اسلامی و با فتوای امام خمینی (ره)، بخش قابلتوجهی از این موقوفات به وضعیت سابق بازگشت.
وی ادامه داد: بااینحال، هنوز موقوفاتی وجود دارند که به وضعیت وقف بازنگشتهاند و یکی از برنامههای مهم، شناسایی این موقوفات و پیگیری برای بازگرداندن آنها به چرخه وقف است.
ثبت ۱۴ وقف جدید در قم
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم همچنین از ثبت ۱۴ وقف جدید از ابتدای سال جاری تاکنون خبر داد و گفت: با وجود مشکلات و فشارهای اقتصادی، فرهنگ وقف همچنان در میان مردم زنده است.
وی ارزش تقریبی موقوفات جدید استان را حدود ۲۵۰ میلیارد تومان اعلام کرد و افزود: مجموع مساحت این موقوفات بیش از چهارهزار مترمربع است. از واقفان این موقوفات ۹ نفر مرد و چهار نفر زن هستند که با نیتهای مختلف اقدام به وقف کردهاند.
اسکندری تأکید کرد: باتوجهبه شرایط امروز جامعه، باید بیش از گذشته به سمت وقف در حوزههای علم و تعمیق ایمان حرکت کنیم.
برنامه اوقاف قم برای بیابانزدایی و ایجاد اردوگاه
وی در ادامه از برنامه اداره کل اوقاف و امور خیریه استان قم برای اجرای طرح بیابانزدایی در اطراف قم خبر داد و گفت: برای سرمایهگذاری و اجرای این طرح در حدود دو هزار هکتار از اراضی اطراف قم اعلام آمادگی شده و مقدمات کار نیز انجامگرفته است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم هدف از اجرای این طرح را کاشت درخت و کاهش کانونهای گردوغبار عنوان کرد و افزود: آثار ریزگردهای ناشی از این کانونها تنها متوجه قم نیست و مناطق و استانهای اطراف از جمله اراک نیز تحتتأثیر قرار میگیرند.
اسکندری همچنین از برنامه ایجاد اردوگاه دانشآموزی و دانشجویی در منطقه فردو خبر داد و اظهار کرد: باتوجهبه کمبود فضاهای مناسب برای گذران اوقات فراغت جوانان قم، در حال بررسی ایجاد یک اردوگاه در کنار یکی از امامزادگان منطقه فردو هستیم.
وی گفت: زمین موردنظر حدود ۱۱۰ هکتار وسعت دارد و موقوفه است و در حال بررسی هستیم که چه میزان از این زمین برای اجرای طرح اختصاص پیدا کند. تأمین آب، برق و گاز از جمله مسائل پیش روست که برای رفع آنها با مسئولان مربوطه در حال رایزنی هستیم.
موقوفات قم در خدمت بهداشت، آموزش و فضای سبز
اسکندری با اشاره به بخشی از ظرفیت موقوفات استان قم بیان کرد: بیش از دو هزار مترمربع از اراضی موقوفه در قالب فضای سبز مورداستفاده قرار گرفته و بیش از ۱۲۹ هزار مترمربع از موقوفات نیز در اختیار دستگاههای اجرایی قرار دارد.
وی افزود: در حوزه بهداشت و درمان نیز ۲۲ مورد از موقوفات در اختیار این بخش قرار گرفته که مجموع مساحت آنها بیش از ۴۳ هزار مترمربع است. همچنین ۱۲۳ رقبه موقوفه در اختیار آموزشوپرورش قرار دارد.
آیندهمحوری؛ رویکرد جدید در فرهنگ وقف
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم در پایان با تأکید بر اینکه وقف باید نگاه آیندهمحور داشته باشد، گفت: رسیدگی به فقرا، ساختوساز و تأمین نیازهای فعلی جامعه همچنان ضروری است، اما باید در کنار نیازهای امروز، برای آینده نیز برنامه داشت.
اسکندری خاطرنشان کرد: وقف زمانی میتواند نقش بزرگی در حل مسائل جامعه ایفا کند که نیازهای واقعی هر دوره را بشناسیم و ظرفیت خیران و واقفان را به سمت همان نیازها هدایت کنیم؛ چراکه با وقف میتوان علاوه بر رفع مشکلات امروز، آینده جامعه را نیز ساخت.
انتهای خبر/
