به گزارش “جواننگار” پدیده تاریخ تولد رند در سالهای اخیر به یکی از دغدغههای جدی در حوزه سلامت مادر و نوزاد تبدیل شده است.
برخی والدین باور دارند که تولد فرزندشان در تاریخهای تقویمی خاص و بهاصطلاح لاکچری – مانند ۱۴۰۵/۰۵/۰۵ یا ۱۴۰۱/۰۱/۰۱ – میتواند نوعی تمایز اجتماعی و کلاس برای خانواده به ارمغان آورد. این پدیده که از تاریخ تقویمی ۱۳۸۸/۸/۸ آغاز شد، هر سال با تکرار تاریخهای رند، دوباره جان تازه میگیرد.
اما آنچه در این میان نادیده گرفته میشود، بهای سنگینی است که نوزاد با سلامت خود میپردازد. انجام سزارین صرفاً برای رسیدن به یک تاریخ خاص، هیچ توجیه علمی ندارد و میتواند سلامت مادر و نوزاد را با خطرات جدی مواجه کند. سزارین در این تاریخها تنها زمانی باید انجام شود که ضرورت پزشکی وجود داشته باشد.
آخرین مراحل تکامل ریهها، مغز و سایر اندامهای حیاتی در هفتههای پایانی بارداری تکمیل میشود و حتی چند روز اختلاف در زمان تولد میتواند بر توانایی تنفس، شیر خوردن و رشد طبیعی نوزاد تأثیر بگذارد.
نوزادانی که پیش از موعد مناسب متولد میشوند، بیشتر در معرض مشکلات تنفسی، افت قند خون، اختلال در تنظیم دمای بدن، زردی شدید و نیاز به بستری در بخش مراقبتهای ویژه نوزادان (NICU) قرار دارند.
متأسفانه این مد لاکچریبازی با تاریخ تولد نوزاد، گاهی به قیمت جان فرزند تمام میشود. فلوشیپ پریتانولوژی بیمارستان شهدای تجریش به والدین هشدار داده است که دخالت در تاریخ تولد نوزاد ممکن است منجر به بروز عوارض ماندگار، ناتوانی و حتی مرگ در نوزاد شود.
تاریخهای رند تنها چند عدد در تقویم هستند، اما سلامت کودک سرمایهای ارزشمند است که آثار آن تا پایان عمر باقی میماند.
سوسن رهنما در گفتگو با “جواننگار” با اشاره به دلیل استقبال مردم از تاریخ تولد رند نوزاد اظهار داشت: تاریخهای رند به تاریخهایی گفته میشود که اعداد آن تکراری، متوالی یا متقارن باشند؛ مانند ۱۴۰۵/۰۵/۰۵ یا ۱۴۰۱/۰۱/۰۱ و ۰۱/۰۲/۰۳. استقبال از این تاریخها عمدتاً ریشه در باورهای نادرست، سواد سلامت پایین و گاهی مسائل فرهنگی و اجتماعی دارد و برخی والدین آن را نشانه کلاس اجتماعی و تمایز از دیگران میدانند.
وی با اشاره به خطرناک بودن انجام سزارین در تاریخ رند واقعاً برای نوزاد گفت: نوزادانی که زودتر از ۳۹ هفته کامل و بدون اندیکاسیون پزشکی متولد میشوند، معمولاً در معرض عوارض تنفسی و سندرم دیسترس تنفسی قرار میگیرند که گاهی بسیار مقاوم به درمان است و متأسفانه منجر به مرگ نوزاد میشود. این عوارض میتواند منجر به ناتوانی ماندگار در نوزاد شود.
کارشناس مامایی با اشاره به اینکه بهجز مشکلات تنفسی، چه عوارض دیگری سلامت نوزاد را تهدید میکند، بیان داشت: نوزادان نارس بیشتر در معرض افت قند خون، اختلال در تنظیم دمای بدن، زردی شدید و نیاز به بستری در بخش مراقبتهای ویژه قرار دارند. همچنین احتمال بروز مشکلات تکاملی، اختلالات یادگیری و رفتاری در سالهای بعد در این کودکان افزایش مییابد. تولد زودرس ریسک سندرم مرگ ناگهانی نوزاد را نیز به طور قابلتوجهی بالا میبرد.
وی با اشاره به خطرات این کار برای مادر گفت: سزارین زودهنگام خطر خونریزی، عفونت، چسبندگیهای شکمی و طولانیشدن روند بهبودی را برای مادر افزایش میدهد همچنین عوارض بارداریهای بعدی از جمله مشکلات جفتی و پارگی رحم را به همراه دارد، در روزهای شلوغ تاریخ رند، به دلیل حجم بالای مراجعه، کیفیت رسیدگی به مادر نیز کاهش مییابد.
رهنما با اشاره به بهترین زمان برای تولد نوزاد بیان داشت: بهترین زمان تولد نوزاد، زمانی است که بدن مادر و جنین به طور طبیعی برای آن آماده باشند. به والدین توصیه میکنم از هرگونه دخالت و دستکاری در زمان زایمان مگر در موارد اورژانسی که ادامه حاملگی برای جان مادر و جنین خطر دارد، جداً اجتناب کنند. سلامت کودک سرمایهای ارزشمند است که هیچ تاریخ رندی ارزش به خطر انداختن آن را ندارد.
آمارها نشان میدهد که در ایران از سال ۱۳۹۰ تعداد زایمان به روش سزارین افزایشیافته و تعداد زیادی از این عملها بدون دلیل موجه یا خارج از اندیکاسیون هستند. در سزارینهای تقویمی به دلیل شلوغی بیمارستانها در تاریخهای رند، ممکن است رسیدگی کافی به مادر و نوزاد انجام نشود و سلامت هر دو به خطر بیفتد.
طبق بیانیه سازمان جهانی بهداشت، انجام سزارین بهعنوان یک روش تولد برای نجات مادر و نوزاد در حد ۱۰ تا ۱۵ درصد منطقی است و بیش از این میزان نهتنها منفعتی ندارد، بلکه مادر و نوزاد را در معرض مخاطرات قرار میدهد. متأسفانه در تاریخهای رند، شاهد افزایش چشمگیر آمار سزارینهای غیرضروری هستیم که برخی پزشکان و بیمارستانها نیز در این مسیر همکاری میکنند.
وزارت بهداشت بارها نسبت به این موضوع هشدار داده و معاون درمان وزارت بهداشت تأکید کرده است که با بیمارستانها و پزشکانی که آمار بالایی از سزارینهای مدیریت نشده دارند، برخورد میشود. بااینوجود، هنوز هم برخی اتاقهای عمل بیمارستانها برای انجام سزارین در تاریخهای رند رزرو میشود و به نظر نمیرسد نظارت بر این سزارینها چندان که گفته میشود آسان باشد.
زایمان زودرس یا دیررس برای درج تاریخ تولد رند در شناسنامه، نهتنها نشان از لاکچری بودن و تمایز فرهنگی خانواده ندارد، بلکه نشاندهنده فقر فرهنگی است؛ چراکه خانوادهای حاضر است به بهانه درج این تاریخ در شناسنامه، یکعمر سلامت فرزند خود را به جان بخرد. سلامت نوزاد بر هر تاریخی مقدم است.
مریم آمری در گفتگو با “جواننگار” با اشاره به شایعترین عوارض در نوزادان متولد شده در تاریخهای رند اظهار داشت: شایعترین عارضه، سندرم دیسترس تنفسی است که به دلیل نارس بودن ریهها رخ میدهد. همچنین زردی شدید، افت قند خون، ناتوانی در تنظیم دمای بدن و مشکلات تغذیهای از دیگر عوارض شایع هستند که اغلب منجر به بستری طولانیمدت در بخش مراقبتهای ویژه میشوند.
وی با اشاره به تفاوت بین نوزادانی که در هفته ۳۷ و نوزادانی که در هفته ۳۹ به دنیا میآیند گفت: نوزادانی که در هفته ۳۷ متولد میشوند، در مقایسه با نوزادانی که در هفته ۳۹ تا ۴۱ به دنیا میآیند، ۱۰ درصد بیشتر در معرض خطر عوارض تنفسی و سایر مشکلات قرار دارند. به همین دلیل است که زایمان قبل از ۳۹ هفته بههیچوجه توصیه نمیشود مگر در موارد اورژانسی.
کارشناس مامایی با اشاره به اینکه این عوارض تا چه مدت گریبانگیر نوزاد خواهد بود، بیان داشت: متأسفانه برخی عوارض مانند دیسترس تنفسی میتوانند ماندگار باشند و منجر به ناتوانی دائمی در نوزاد شوند. همچنین احتمال بروز مشکلات تکاملی، اختلالات یادگیری و رفتاری در سالهای بعد در این کودکان افزایش مییابد. بار اقتصادی سنگین این عوارض نیز بر دوش خانواده و جامعه خواهد بود.
وی با اشاره به نقش پزشکان در این میان گفت: پزشکان مسئولیت سنگینی در این زمینه دارند. آنها باید با آگاهسازی خانوادهها و پایبندی به اصول علمی، از انجام سزارینهای غیرضروری برای رسیدن به تاریخهای رند خودداری کنند. انجام سزارین انتخابی یا القای زایمان صرفاً بهمنظور ثبت تولد در یک تاریخ خاص و بدون وجود اندیکاسیون پزشکی، تخلف محسوب میشود.
پدیده تولد در تاریخهای رند، در ظاهر یک انتخاب ساده و بیآزار به نظر میرسد، اما در باطن، تصمیمی است که میتواند سرنوشت یک انسان را برای تمام عمر تغییر دهد. آنچه در این میان به فراموشی سپرده شده، این حقیقت تلخ است که نوزاد نه یک کالای لوکس برای نمایش اجتماعی که یک انسان با حقوقی است که مهمترین آنها، حق سالم بهدنیاآمدن است.
هفتههای پایانی بارداری، دوران طلایی تکامل مغز، ریهها و سایر اندامهای حیاتی نوزاد است. دستکاری در این فرایند طبیعی، مداخلهای است در نظم بینظیر آفرینش که عواقب آن تا سالها و حتی دههها بعد، خود را به شکل مشکلات تنفسی، اختلالات یادگیری، تأخیرهای تکاملی و رفتاری نشان خواهد داد. هزینههایی که نه با پول که با عمری پر از رنج و محرومیت پرداخت میشود.
مسئولیت این قضیه تنها بر عهده والدین نیست؛ پزشکان، بیمارستانها و نظام سلامت نیز وظیفه دارند با آگاهسازی و پایبندی به اصول علمی و اخلاقی، از تکرار این اشتباه تلخ جلوگیری کنند. وزارت بهداشت نیز با اعلام ممنوعیت سزارینهای تقویمی و برخورد با متخلفان، گامهایی در این مسیر برداشته است، اما این هشدارها زمانی مؤثر خواهد بود که به فرهنگسازی عمومی در سطح جامعه منجر شود.
در پایان، باید پذیرفت که تاریخ تولد، تنها یک عدد در شناسنامه است و هیچ عددی، هرقدر هم که رند و زیبا باشد، ارزش به خطر انداختن سلامت و آینده یک کودک را ندارد. بیایید بهجای دویدن به دنبال تاریخهای لاکچری، به فکر ساختن آیندهای سالم و پر از فرصت برای فرزندانمان باشیم. سلامت کودک، سرمایهای است که هیچ تاریخ رندی نمیتواند جای آن را بگیرد.
انتهای خبر/
