به گزارش “جواننگار” هما شفاعتی کارشناس فیزیولوژی ورزشی با اشاره به تفاوت سن بیولوژیکی با سن تقویمی اظهار داشت: سن تقویمی شما فقط تعداد سالهایی است که از تولدتان گذشته است؛ اما سن بیولوژیکی، معیاری است که سلامت واقعی و میزان فرسودگی عملکرد سیستمهای مختلف بدن شما مانند قلب، عروق، سیستم ایمنی و حتی DNA را نشان میدهد.
وی با اشاره به تأثیر فعالیت بدنی بر این سن بیولوژیک و مکانیسم اصلی آن گفت: مکانیسم تأثیر ورزش بر تلومرها یکی از کلیدیترین آنها است؛ تلومرها کلاهکهای محافظ در انتهای کروموزومهای ما هستند که با هر تقسیم سلولی کوتاهتر میشوند. این کوتاهی با پیری و بیماری مرتبط است؛ مطالعات نشان دادهاند که فعالیت بدنی منظم میتواند از کوتاهشدن تلومرها جلوگیری کند و حتی آنزیمی به نام تلومراز را که مسئول ترمیم و طولانی کردن تلومرهاست، فعال نماید.
کارشناس فیزیولوژی ورزشی با اشاره به فعالیتهایی مؤثر در کاهش سن بیولوژیکی بیان داشت: تمرینات تناوبی با شدت بالا، برای سلامت میتوکندریها (نیروگاههای سلول) و بهبود عملکرد قلبی – عروقی بسیار عالی است؛ تمرینات قدرتی برای حفظ و ساخت توده عضلانی کلیدی است، زیرا عضله یک بافت متابولیک بسیار فعال است و با افزایش سن، ازدستدادن آن سرعت پیری را افزایش میدهد و تمرینات استقامتی متوسط مانند شنا، دوچرخهسواری و پیادهروی تند که استقامت و گردش خون را بهبود میبخشند.
وی با اشاره به میزان و تداوم این فعالیتها گفت: قاعده کلی، حداقل ۱۵۰ دقیقه فعالیت هوازی با شدت متوسط یا ۷۵ دقیقه با شدت بالا در هفته، به همراه دو جلسه تمرین قدرتی است. اما نکته مهمتر از میزان، «تداوم» است. یک برنامه منظم و مستمر، حتی اگر کوتاه باشد، بسیار مؤثرتر از فعالیتهای نامنظم و فصلی است.
شفاعتی با اشاره به اینکه ورزشکردن، پیری را به تأخیر میاندازد ابراز داشت: ورزش نهتنها روند پیری را کند میکند، بلکه میتواند برخی از شاخصهای کلیدی پیری، مانند طول تلومرها و عملکرد میتوکندریها را به حالت جوانتر و سالمتر خود بازگرداند بنابراین میتوان از واژه معکوسسازی بهصورت مشروط استفاده کرد.
وی با اشاره به زمان شروع تأثیرات معکوسسازی گفت: بدن انسان در هر سنی توانایی پاسخگویی به محرک ورزش را دارد. البته شروع در سنین پایینتر، سرمایهگذاری بهتری برای آینده است، اما مطالعات روی افراد ۷۰ و ۸۰ساله نیز نشان داده که حتی شروع فعالیت در این سنین میتواند به بهبود قابلتوجه عملکرد فیزیکی و کاهش سن بیولوژیک منجر شود.
کارشناس فیزیولوژی ورزشی با اشاره به نقش تغذیه در کنار فعالیت بدنی خاطرنشان کرد: تغذیه و ورزش مانند دو بال یک پرنده هستند. یک رژیم غذایی ضدالتهاب، سرشار از آنتیاکسیدانها (میوهها و سبزیهای رنگارنگ)، پروتئینهای باکیفیت و چربیهای سالم، اثرات ورزش را تشدید کرده و به ترمیم سلولی و کاهش استرس اکسیداتیو کمک میکند.
وی با اشاره به تأثیر ورزش بر سن بیولوژیک و سلامت روان گفت: ورزش با کاهش هورمونهای استرس مانند کورتیزول و ترشح اندورفین و فاکتورهای نوروتروفیک، به کاهش اضطراب و افسردگی کمک میکند. ازآنجاییکه استرس مزمن یکی از عوامل اصلی تسریع پیری سلولی است، ورزش با کنترل استرس، هم سلامت روان و هم سن بیولوژیک شما را بهبود میبخشد.
شفاعتی با اشاره به پیشرفتهترین حوزه تحقیقات بر معکوسسازی سن بیولوژیکی بیان داشت: امروزه تمرکز زیادی بر روی «اپیژنتیک» است، ورزش میتواند الگوی متیلاسیون DNA را تغییر دهد؛ یعنی بدون تغییر در خود ژنها، روی روشن یا خاموششدن آنها تأثیر بگذارد؛ این تغییرات اپیژنتیکی میتوانند ژنهای مرتبط با سلامت و طول عمر را فعال و ژنهای بیماریزا را خاموش کنند.
وی با اشاره به باور غلط رایج درباره ورزش و پیری گفت: یک باور غلط این است که با افزایش سن باید استراحت کرد و از فعالیت شدید پرهیز نمود. درحالیکه برعکس، برای حفظ توانایی و جوانی بدن، به چالش کشیدن آن با فعالیتهای متنوع و با شدت کافی، کاملاً ضروری است.
انتهای خبر/
- منبع خبر : ورزش پارسی
